پادشاه روز جزا و به اين مىتوان در نماز قرائت كرد ، چنان‌كه ابو عمر ، ميم الرحيم را در ميم مالك ادغام نمود : الرحيّم مالك و قرائت به آن نيز جائز است و چون اصل دين بر مبدأ است و معاد خداوند عالم در آيهء اول و دوم بيان فرموده كه علت ايجاد و مبدأ عالم اوست و در اين آيه بيان كرده كه معاد نيز با اوست و به واسطهء اين دو اعتقاد اساس مليّت محكم مىشود و هركس معتقد باشد كه عالم خدايى دارد كه در روزى جزاى عمل خير و شر را به مخلوقات خواهد داد در پيدا كردن طريق رضايت او كوشش مىنمايد و مىداند كه اگر او را عبادت كند در روز جزا سعادت خواهد يافت و الّا به نافرمانى او دچار شقاوت ابدى است . مطلب هفتم - بعد از اعتقاد به مبدأ و معاد چنان‌كه گفتيم توجه به عبادت حق قهرا حاصل مىشود ، لذا آيهء بعد از آن ذكر عبادت است و بايد در اينجا معنى عبادت را بيان كرد ، زيرا در ذهن بسيارى از مردم عصر ما از اين جهت اشكالاتى حاصل شده لذا گوييم : اگر كسى مقاصد ديگرى را انجام دهد يا او را احترام و توقير كند گاهى از روى ترس است ، در صورتى كه قلبا مىداند طرف او مستحق اين احترام نيست ؛ مانند قافله كه در راه به دزد راهزن گرفتار شود و امر او را اطاعت مىكند و او را ذى حق نمىداند ، نمىگويند او را عبادت كرده هرچند زمين را پيش او ببوسد و پيشانى به خاك مالد . و گاهى از روى رغبت و ميل است بدون اعتقاد به سلطهء واقعى او ، مانند عاشقى كه احترام از معشوق خود مىكند و دست او را مىبوسد و هرچه دارد نثار مىكند و اين هم عبادت و پرستش نيست و اگر گويند ، مجاز و تشبيه است ، نه حقيقت . و گاهى با اعتقاد به سلطهء واقعى و تصرف غيبى اوست و اين قسم ، عبادت است و براى غير خدا جايز نيست ، چنان‌كه علماى عربيت گويند : إِيَّاكَ نَعْبُدُ دلالت مىكند بر حصر عبادت نسبت به خدا و از اينها كه گفتيم معلوم شد زيارت قبور ائمه و بوسيدن آن عبادت آنها نيست ، چنان‌كه وهابيها گمان كرده‌اند ، بلكه اينها